Internal genitalia (આંતરિક જનનેન્દ્રિયો)

આંતરિક જનનેન્દ્રિયો

માનવ આંતરિક સ્ત્રી જનનેન્દ્રિયોનું લેબલ થયેલ ચિત્ર

પ્રજનન અંગોનું યોજનાકીય ચિત્ર (આગળનું દૃશ્ય)

યોનિ

મુખ્ય લેખ: યોનિ

યોનિ એ ફાઇબ્રોમસ્ક્યુલર (તંતુમય અને સ્નાયુબદ્ધ પેશીથી બનેલી) નહેર છે જે શરીરની બહારથી ગર્ભાશયના સર્વિક્સ તરફ દોરી જાય છે. ગર્ભાવસ્થાના સંદર્ભમાં તેને જન્મ નહેર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે . જાતીય સંભોગ દરમિયાન યોનિમાર્ગ શિશ્નને સમાવે છે . શુક્રાણુઓ ધરાવતું વીર્ય ઉગ્ર ઉત્તેજનાનો અતિરેક સમયે શિશ્નમાંથી સ્ખલન થાય છે , યોનિમાર્ગમાં સંભવતઃ ઇંડા કોષ (બીજ) ના ગર્ભાધાનને સક્ષમ બનાવે છે.

સર્વિક્સ

મુખ્ય લેખ: સર્વિક્સ

સર્વિક્સ એ ગર્ભાશયની ગરદન છે, નીચેનો, સાંકડો ભાગ જ્યાં તે યોનિના ઉપરના ભાગ સાથે જોડાય છે. તે નળાકાર અથવા શંકુ આકારનું હોય છે અને ઉપલા અગ્રવર્તી યોનિમાર્ગની દિવાલમાંથી બહાર નીકળે છે. તેની લગભગ અડધી લંબાઈ દૃશ્યમાન છે, બાકીની યોનિમાર્ગની ઉપર દેખાય છે. યોનિમાર્ગની બહાર એક જાડું પડ હોય છે અને તે એ ખુલ્લું છે જ્યાં ડિલિવરી દરમિયાન ગર્ભ બહાર આવે છે.

ગર્ભાશય

મુખ્ય લેખ: ગર્ભાશય

ગર્ભાશય અથવા ગર્ભાશય એ મુખ્ય સ્ત્રી પ્રજનન અંગ છે . ગર્ભાશય વિકાસશીલ ગર્ભ (અઠવાડિયા 1 થી 8) અને ગર્ભ (9 અઠવાડિયાથી ડિલિવરી સુધી) માટે યાંત્રિક સુરક્ષા, પોષણ સહાય અને કચરો દૂર કરે છે. વધુમાં, ગર્ભાશયની સ્નાયુબદ્ધ દિવાલમાં સંકોચન જન્મ સમયે ગર્ભને બહાર ધકેલવામાં મહત્વપૂર્ણ છે.

ગર્ભાશયમાં ત્રણ સસ્પેન્સરી અસ્થિબંધન હોય છે જે ગર્ભાશયની સ્થિતિને સ્થિર કરવામાં મદદ કરે છે અને તેની હિલચાલની શ્રેણીને મર્યાદિત કરે છે. ગર્ભાશયના અસ્થિબંધન શરીરને હલકી અને આગળની દિશામાં આગળ વધતા અટકાવે છે. ગોળાકાર અસ્થિબંધન ગર્ભાશયની પાછળની હિલચાલને પ્રતિબંધિત કરે છે. કાર્ડિનલ અસ્થિબંધન ગર્ભાશયની હલકી કક્ષાની હિલચાલને પણ અટકાવે છે.

ગર્ભાશય એ પિઅર-આકારનું સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય ફળદ્રુપ ઇંડાને સ્વીકારવાનું છે, જે એન્ડોમેટ્રીયમમાં રોપવામાં આવે છે , અને રક્તવાહિનીઓમાંથી પોષણ મેળવે છે, જે ફક્ત આ હેતુ માટે જ વિકસિત થાય છે. ફળદ્રુપ અંડાશય ગર્ભ બની જાય છે , ગર્ભમાં વિકાસ પામે છે અને બાળજન્મ સુધી ગર્ભધારણ કરે છે . જો ઇંડા ગર્ભાશયની દિવાલમાં જડતું નથી, તો સ્ત્રી માસિક સ્રાવ શરૂ કરે છે . ^[ 4 ]

ફેલોપિયન ટ્યુબ

મુખ્ય લેખ: ફેલોપિયન ટ્યુબ

ફેલોપિયન ટ્યુબ એ બે નળીઓ છે જે અંડાશયમાંથી ગર્ભાશયમાં જાય છે. અંડાશયની પરિપક્વતા પર, ફોલિકલ અને અંડાશયની દિવાલ ફાટી જાય છે, જેનાથી અંડાશય બહાર નીકળીને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં પ્રવેશ કરે છે. ત્યાં તે ગર્ભાશય તરફ જાય છે, જે ટ્યુબના આંતરિક અસ્તર પર સિલિયાની હિલચાલ દ્વારા આગળ વધે છે. આ પ્રવાસ કલાકો કે દિવસો લે છે. જો ફેલોપિયન ટ્યુબમાં અંડબીજ ફળદ્રુપ થાય છે, તો સામાન્ય રીતે જ્યારે તે ગર્ભાશય સુધી પહોંચે છે ત્યારે તે એન્ડોમેટ્રીયમમાં રોપવામાં આવે છે , જે ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆતનો સંકેત આપે છે . ^[ 5 ]

અંડાશય

મુખ્ય લેખ: અંડાશય

અંડાશય પેલ્વિક પોલાણની બાજુની દિવાલોની નજીક સ્થિત નાના, જોડીવાળા ગોનાડ્સ છે. આ અંગો ઇંડા કોશિકાઓ (ઓવા) ના ઉત્પાદન અને હોર્મોન્સના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે. જે પ્રક્રિયા દ્વારા ઇંડા કોષ (ઓવમ) મુક્ત થાય છે તેને ઓવ્યુલેશન કહેવામાં આવે છે . ઓવ્યુલેશનની ઝડપ સામયિક છે અને માસિક ચક્રની લંબાઈને અસર કરે છે .

ઓવ્યુલેશન પછી, ઇંડા કોષ ફેલોપિયન ટ્યુબ દ્વારા ગર્ભાશય તરફ જાય છે. જો ગર્ભાધાન થવાનું હોય, તો તે ઘણીવાર ફેલોપિયન ટ્યુબમાં થાય છે; ફળદ્રુપ ઇંડા પછી ગર્ભાશયની અસ્તર પર રોપણી કરી શકે છે. ^{[ 6 ] [ 7 ]} ગર્ભાધાન દરમિયાન ઇંડા કોષ ભૂમિકા ભજવે છે; તે શુક્રાણુઓને માર્ગદર્શન આપવા માટે જરૂરી એવા અમુક અણુઓને મુક્ત કરે છે અને ઇંડાની સપાટીને શુક્રાણુની સપાટી સાથે જોડવા દે છે. ઇંડા પછી શુક્રાણુને શોષી શકે છે અને ગર્ભાધાન શરૂ થઈ શકે છે. ^[ 8 ]

વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથીઓ

મુખ્ય લેખો: બાર્થોલિન ગ્રંથિ અને સ્કેનની ગ્રંથિ

વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથીઓ, જેને સ્ત્રી સહાયક ગ્રંથીઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે બર્થોલિન ગ્રંથીઓ છે, જે યોનિમાર્ગના લુબ્રિકેશન માટે મ્યુકોસ પ્રવાહી ઉત્પન્ન કરે છે , અને સ્કેની ગ્રંથીઓ પ્રવાહીના સ્ખલન માટે તેમજ માંસને લુબ્રિકેટ કરવા માટે.